Analiza ABC: które pozycje odpowiadają za największą wartość?

Analiza ABC dzieli pozycje według ich udziału w wybranej wartości. Wklej dwie kolumny z Excela, a narzędzie posortuje listę i wyznaczy klasy A, B i C przy progach, które możesz zmienić. Dane zostają w Twojej przeglądarce — nic nie wysyłamy.

Jak liczyć analizę ABC

Wybierz jeden okres i jedną miarę. Może to być sprzedaż netto, liczba wydań, wartość zużycia albo pokrycie kosztów. Nie mieszaj złotych i sztuk w jednej analizie. W klasycznym zastosowaniu do zapasów wartość rocznego zużycia to liczba zużytych sztuk × koszt jednostkowy. Zoho opisuje ten wariant oraz jego ograniczenia.

Wklej nazwy i wartości rozdzielone tabulatorem lub średnikiem. Bez separatora narzędzie próbuje odczytać liczbę na końcu wiersza. Akceptuje przecinek i kropkę dziesiętną oraz spacje tysięcy, również twarde. Przy nazwach zakończonych cyframi najpewniejsze są dwie kolumny z tabulatorem. Liczby wpisuj bez „zł” i innych jednostek.

Nagłówek bez liczby, pusty wiersz oraz wiersz bez odczytanej liczby są pomijane i liczone w komunikacie. Wartość ujemna zatrzymuje obliczenie z numerem wiersza. Nie odejmuj zwrotów od innych pozycji bez ustalenia, co ma mierzyć Twoja analiza. Limit to 5 000 wierszy wejścia, wliczając nagłówek i puste wiersze wewnątrz zestawu. Końcowe puste wiersze są ignorowane.

Pozycje są sortowane malejąco. Udział pozycji = wartość pozycji ÷ suma wartości × 100%. Udział skumulowany w tabeli obejmuje daną pozycję i wszystkie wcześniejsze. SAP pokazuje udział oraz udział skumulowany jako wyniki analizy.

Klasyfikacja używa udziału skumulowanego PRZED dodaniem pozycji. Jeśli wynosi on mniej niż próg A, pozycja należy do A. Jeśli jest równy progowi A lub większy, ale mniejszy niż próg B, pozycja należy do B. Od progu B należy do C. Pozycja przekraczająca próg jeszcze zostaje w dotychczasowej klasie. Remisy wartości zachowują kolejność wejściową. Progi domyślne to A do 80% i B do 95%, przy warunku 0 < A < B < 100.

Przykład

Przykład obliczeniowy ma dziesięć wartości: 50 000, 20 000, 10 000, 6 000, 5 000, 3 000, 2 500, 1 500, 1 000 i 1 000. Ich suma wynosi 100 000. Przycisk „Wstaw przykład” wypełnia pole właśnie tymi danymi.

Po trzeciej pozycji udział wynosi dokładnie 80%, więc czwarta należy do B. Po szóstej wynosi 94%, dlatego siódma, o wartości 2 500, także należy do B. Podnosi udział do 96,5%. Dopiero ósma należy do C. Stąd B ma cztery pozycje, a nie dwie. Klasy nie muszą mieć dokładnie 80%, 15% i 5% wartości.

Granice wyniku

Progi są umowne i powinny odpowiadać celowi analizy. Klasa zależy od wybranej miary: towar o dużej sprzedaży może mieć mały udział w pokryciu kosztów. Wartość zapasu na dziś i wartość rocznego zużycia to różne dane. Metody klasyfikacji w magazynie można oprzeć na różnych kryteriach. Mecalux omawia warianty analizy ABC.

ABC nie mierzy przewidywalności popytu. Do tego służy analiza XYZ, której to narzędzie nie wykonuje. Nie ocenia też dostępności dostawcy ani skutków braku części. Niewielka wartość i klasa C nie oznaczają, że pozycję można usunąć z oferty lub zapasu.

Przy remisach próg może rozdzielić pozycje o tej samej wartości między klasy. Pozostawiamy kolejność danych, zamiast zmieniać progi lub łączyć remisy. Powtórzone nazwy pozostają osobnymi wierszami. Jeśli chcesz analizować unikalne indeksy, zsumuj je wcześniej w Excelu.

Widok pokazuje maksymalnie 200 pozycji. Podsumowanie oraz przycisk „Kopiuj wynik do Excela” obejmują cały poprawnie odczytany zestaw. Udziały w tabeli są zaokrąglone do dwóch miejsc; klasy liczymy przed zaokrągleniem. Schowek może wymagać zgody przeglądarki. Nazwy zaczynające się od znaku formuły są zabezpieczone apostrofem przy eksporcie.

Najczęstsze pytania

Co to jest analiza ABC w logistyce?

To klasyfikacja pozycji według ich udziału w ustalonej wartości. Pozwala wskazać, które indeksy odpowiadają za największą część badanego zużycia lub sprzedaży. Decyzję o polityce zapasu podejmujesz po sprawdzeniu ryzyka i dostępności.

Jak zrobić analizę ABC z danych w Excelu?

Przygotuj dwie kolumny: nazwa i wartość z jednego okresu. Skopiuj je razem i wklej do pola. Po obliczeniu możesz przenieść pełny wynik do Excela jako tabelę rozdzieloną tabulatorami.

Czy progi 80% i 95% są obowiązkowe?

Nie. To wartości startowe. Ustal własne progi i zapisz je obok wyników, żeby kolejne porównania używały tej samej metody.

Dlaczego pozycja przekraczająca 80% jeszcze jest w A?

Narzędzie sprawdza udział przed pozycją. Jeśli przed nią jest mniej niż 80%, należy do A, nawet gdy po jej dodaniu udział przekroczy 80%. Następna pozycja trafi do B albo C, zależnie od nowego udziału.

Czy analiza ABC i XYZ to to samo?

Nie. ABC odpowiada na pytanie o udział w wartości. XYZ dotyczy zmienności i przewidywalności zapotrzebowania. Do XYZ potrzebujesz szeregu danych z kolejnych okresów, nie tylko jednej sumy.

Co zrobić, jeśli wszystkie wartości wynoszą zero?

Sprawdź okres i eksport źródłowy. Suma zero nie pozwala policzyć udziałów, dlatego narzędzie pokazuje komunikat. Brak sprzedaży w wybranym okresie nie jest automatycznie dowodem, że towar jest zbędny.

Jeśli potrzebujesz uporządkować dane i automatyzować powtarzalną analizę, sprawdź usługę Excel, analizy i automatyzacja.

Przeczytaj także: Kalkulator rotacji zapasów i należności i KPI w firmie: od danych do decyzji.

Źródła: Zoho: ABC i roczna wartość zużycia; Mecalux: klasyfikacja zapasów metodą ABC; SAP: udziały i udziały skumulowane. Reguła „udział przed pozycją” jest jawną konwencją tego narzędzia, a nie uniwersalnym standardem wszystkich aplikacji ABC.